Spanje krijgt nieuwe abortuswet

De Spaanse regering heeft in juni een wetsvoorstel ingediend dat het recht om een zwangerschap te laten beëindigen wettelijk regelt. De nieuwe wet zal meer zekerheden bieden voor vrouwen en voor hulpverleners en brengt Spanje dichter bij de rest van Europa, zo lichtte Minister Bibiano Aido het wetsvoorstel toe.

Het wetsvoorstel regelt dat vrouwen van 16 jaar en ouder een zwangerschap tot 14 weken op verzoek kunnen laten beëindigen en tot 22 weken bij gevaar voor de gezondheid van de vrouw of afwijkingen bij de foetus. Boven 22 weken blijft abortus mogelijk in geval van een ernstige of ongeneeslijke afwijking van de foetus.

Het wetsvoorstel komt in de plaats van een wet uit 1985 die abortus alleen in bepaalde omstandigheden toestond: tot 12 weken na verkrachting en tot 22 weken bij foetale afwijkingen en indien de zwangerschap een bedreiging vormde voor de lichamelijke of geestelijke gezondheid van vrouw. Met name deze laatste bepaling kon in de praktijk zeer ruim worden uitgelegd. Dit leidde ertoe dat enerzijds in Spanje abortus soms gemakkelijker was uit te voeren dan in andere landen, terwijl aan de andere kant vrouwen en hulpverleners niet zeker waren van hun rechtspositie.

Tot nu toe worden in Spanje bijna alle zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd in particuliere klinieken, waar vrouwen soms hoge tarieven moeten betalen. In ziekenhuizen en andere publieke zorginstellingen worden deze ingrepen niet uitgevoerd, vanwege morele bezwaren of angst van hulpverleners voor mogelijke juridische repercussies. Mogelijk zal de nieuwe wet er ook toe leiden dat het afbreken van een zwangerschap door de ziektekostenverzekering wordt vergoed.

De rooms-katholieke kerk in Spanje heeft het verzet tegen de nieuwe abortuswet gemobiliseerd. Kennelijk prefereert de kern een vage regeling die vrouwen en hulpverleners in onzekerheid laat en alleen vrouwen die zich dat financieel kunnen permitteren een zwangerschap kunnen laten beeindigen boven een systeem dat duidelijkheid biedt. In maart bracht de kerk enkele tienduizenden demonstranten in Madrid op de been; in de zomer wordt opnieuw een demonstratie tegen het nieuwe wetsontwerp voorbereid.

In het najaar staat  behandeling van het werkontwerp door het Spaanse parlement op de agenda. De verwachting is dat het parlement met het wetsontwerp zal instemmen. Na de wetswijziging in Portugal in 2008 blijven daarna nog drie Europese landen over waar het recht een zwangerschap te beeindigen juridisch niet is toegestaan: Ierland, Polen en Malta.