Baas in eigen buik

‘Baas in eigen buik’ is anno 2009 nog altijd geen vanzelfsprekendheid. In de VIVA van april 2009 stond een artikel over een 26 jarige vrouw die bewust een keuze had gemaakt voor een sterilisatie. Zij wist haar hele leven al dat zij geen kinderen wilde hebben. Maar een sterilisatie kreeg zij niet zomaar, dokter na dokter stuurde haar naar huis. Vorig jaar liet ze zich steriliseren. Deze sterilisatie is bij  CASA door de gynaecoloog dr. M. Vleugels uitgevoerd. Onderstaand zijn commentaar bij het artikel.

Er zijn vrouwen die geen kinderwens hebben. Het is niet vanzelfsprekend dat een vrouw haar levensgeluk vindt door het baren van kinderen, net zo min als elke man vader wil zijn. De reden hiervoor kunnen persoonlijke ervaringen zijn uit de eigen opvoeding of het leven als volwassene. Deze kunnen een andere levensinvulling geven, ook zonder kinderen. Over het algemeen wordt hier toch vreemd tegenaan gekeken. Dat op zichzelf is merkwaardig; vroeger werden bijvoorbeeld mannen en vrouwen ook niet gevraagd waarom zij zich aansloten bij een kloosterorde. Het is het recht van ieder  individu haar/zijn leven naar eigen wens in te vullen.

Alvorens een gynaecoloog tot een sterilisatie overgaat, bij een vrouw onder de dertig jaar zonder kinderwens, is het echter wel gebruikelijk dat in een aantal gesprekken wordt nagegaan welke redenen zij heeft om definitief van het krijgen van eigen kinderen af te zien. Immers, hoe goed men ook gemotiveerd is, in de groep vrouwen die zich laat steriliseren voor het dertigste levensjaar komen relatief veel spijtoptanten voor. Eventuele tijdelijke alternatieven zijn soms niet bekend, waardoor na overleg de vrouw soms verkiest de definitieve beslissing tot sterilisatie uit te stellen. Ook kunnen medische redenen bestaan om te verzoeken tot een sterilisatie over te gaan.

Indien ten aanzien van de besluitvorming twijfels bestaan, kan in overleg met de vrouw een psychologische begeleiding worden afgesproken. Uiteindelijk is het de keuze van de vrouw zelf welke vorm van anticonceptie zij verkiest en wordt deze in de CASA klinieken gerespecteerd.

Bovengenoemde cliënte uit het VIVA interview heeft gezocht naar andere methodes van anticonceptie, het liefst een methode waar ze niet elke dag mee bezig was. Alle pillen hadden bijwerkingen en haar lichaam reageerde daar erg sterk op. Daarbij was er vooral ook de angst om zwanger te raken. Iedere maand was zij weer doodsbang ‘door’ de pil heen zwanger te worden. Toen zij twintig was, las zij voor het eerst over sterilisatie en alles leek op z’n plek te vallen.

Zij woonde destijds in Frankrijk en de artsen daar weigerden haar verzoek in te willigen; sterilisatie kon niet op haar leeftijd volgens de Franse wetten. De artsen gingen ervan uit dat zij later vast kinderen zou willen en spijt zou krijgen van haar beslissing. Uiteindelijke gebeurde waar zij bang voor was: ze raakte zwanger. Met een abortuspil heeft ze de zwangerschap tijdig kunnen beëindigen. Dit maakte de angst en haar onzekerheid nog groter. Soms ging zij midden in haar cyclus een zwangerschapstest doen.

De angst zat erg diep en zij besloot een nieuwe poging te doen in Nederland. Uiteindelijk mocht zij bij drie artsen op gesprek komen. Bij het eerste ziekenhuis moest zij een heel vragenpakket invullen en kwam de arts drie minuten met haar praten. Hij concludeerde daarna dat de kans groot was dat zij nog van gedachten zou veranderen. Toen zij hier tegenin ging zou hij letterlijk tegen haar gezegd hebben: “Als een vrouw zwanger probeert te worden, is dat haar eigen keuze. Als een vrouw een sterilisatie wil is dat de keuze van de dokter.”

De tweede afspraak had zij bij CASA Nederland. Bij CASA vond zij begrip voor haar situatie. De gynaecoloog concludeerde dat zij duidelijk goed over de sterilisatie had nagedacht, dat het geen bevlieging was. Aangezien zij in de juiste fase van haar cyclus verkeerde is zij de zelfde dag meteen behandeld. Bij CASA wordt gewerkt volgens de relatief nieuwe Essure methode. Een eenvoudige vorm van sterilisatie die zonder enige vorm van verdoving binnen enkele minuten, poliklinisch kan worden uitgevoerd.

Ongeveer 10% van de vrouwen die om sterilisatie verzoeken hebben geen kinderen. Bij de criteria om een beslissing te nemen speelt de leeftijd uiteraard een belangrijke rol, naast de gezondheid en de mate waarin men altijd goede anticonceptie heeft gebruikt om inderdaad nooit het risico te lopen om zwanger te worden. Jonge vrouwen onder de 30 jaar kunnen zeer goede argumenten hebben om geen kinderen te krijgen maar dan moet de overweging goed onderbouwd zijn. Een vrouw die desondanks slordig met haar anticonceptie omgaat en bewust het risico loopt op zwangerschap, geen duidelijk levensinvulling heeft of zoekende is of slechts materiële argumenten van tijdelijke aard heeft, dat is de vrouw die later spijtoptant kan worden. Verder speelt een goede intuïtie, van een ervaren gynaecoloog, ook een rol bij het nemen van de beslissing. Soms wordt het advies gegeven om een periode van overweging af te spreken voordat men een besluit neemt.