Nieuwe behandelmethode vaginisme

Rond 1% van alle vrouwen heeft vaginisme. Vrouwen met vaginisme spannen onbewust hun bekkenbodemspieren aan als iets hun vagina nadert. Penetratie wordt onmogelijk of is heel pijnlijk. Deels is dit een normale reactie, alle vrouwen die naar verkrachtingsbeelden kijken, spannen deze spieren aan. Maar bij vaginisme vindt die reflex op ongewenste momenten plaats, mogelijk uit angst voor pijn. Vaginisme kan als een soort angstfobie worden gezien. In sommige gevallen is er echter een lichamelijke oorzaak, bijvoorbeeld een te nauwe 'ingang'.

Er bestaan zeer diverse behandelwijzen voor vaginisme, van gesprekken met een psycholoog tot fysiotherapie voor de bekkenbodem. Het was tot voor kort gebruikelijk dat een therapeut gesprekken voerde, waarna de vrouw thuis oefende met het inbrengen van pelotten (kunststof staafjes) of vingers. Maar uit onderzoek blijkt dat vrouwen met vaginisme vermijdend gedrag vertonen, net als mensen die lijden aan fobieën. Thuis wordt vaak niet of niet goed genoeg geoefend om resultaat te bereiken.

Een deels in Limburg ontwikkelde nieuwe behandeling voor vrouwen met vaginisme wordt naar verwachting eind dit jaar landelijk ingevoerd. De aanpak is ontwikkeld door het centrum Seksuologie van het Maastrichts Universitair Medisch Centrum (MUMC) samen met het Leids Universitair Medisch Centrum. Inclusief voorstudies is er bijna zeven jaar aan gewerkt. Volgens Melles is het resultaat van de nieuwe aanpak zo opvallend, dat het ‘niet anders kan’ dan dat landelijke invoering volgt.

Totaal negentig vrouwen met vaginisme zijn volgens de nieuwe ‘exposure’-methode geholpen. 90 Procent van de gevallen leidde binnen twee weken tot succes. Via ‘oude” behandelwijzen was het succespercentage slechts 23 procent.

Bij de ‘exposure’- methode oefenen vrouwen in het bijzijn van hun partner en onder begeleiding van de therapeut. Dat gebeurt stapje voor stapje, afgewisseld met ontspanningsoefeningen. Negen van de tien keer zijn vrouwen dan binnen twee weken in staat tot het inbrengen van de penis, zegt Melles. Het sluitstuk van het onderzoek wordt na de zomer gepubliceerd in een medisch vakblad. Hierin staat of de vrouwen een jaar na de behandeling nog geslachtsgemeenschap hebben.

Binnenkort start een nieuwe studie naar vaginale pijn tijdens het vrijen.