Deze methode is te onderscheiden in koperhoudende spiralen en een hormoonhoudend spiraal. Beide methoden lijken qua vorm veel op elkaar, maar verschillen qua werking.

Het koperhoudend spiraal
Er zijn verschillende soorten op de markt, allen (behalve de gynefix) bestaat uit een flexibel frame met armpjes en koper. T-safe, Flexi-T 300, Flexi-T plus 300, Flexi-t plus 380, gynefix, MultiLoad Cu 375, MultiLoad 375 SL. Ze kunnen  alle minstens 5 jaar blijven zitten, behalve de T-safe deze kan 10 jaar blijven zitten.

De gynefix is een verhaal appart. Het zijn koperkraaltjes met een lengte van 30 mm geregen aan een draad met een knoopje aan het einde om te fixeren in de baarmoederwand.
Sinds een tijdje is ook de gynefix met een lengte van 20mm beschikbaar, de gynefix 200, met hetzelfde werkingsmechanisme als de gynefix 300.

NB: Alle koperspiralen zijn geschikt als morning-after methode, mits geplaatst binnen vijf dagen na het onveilig contact.

De koperspiralen veroorzaken allen een vreemd lichaam reactie in het baarmoederwandslijmvlies en deels ook in de eileider. Dit uit zich in een steriel ontstekingsinfiltraat, dat enerzijds interfereert met de beweeglijkheid van de zaadcellen, anderzijds met de normale uitrijping van het baarmoederwandslijmvlies, waardoor innesteling van een reeds bevruchtte eicel voorkomen wordt.
Het koperspiraal is ook geschikt voor jonge meisjes. De aanname dat het spiraaltje niet aangeraden moet worden bij nullipara is achterhaald. Wel vormen hevig bloedverlies tijdens de menstruatie en hevige menstruatiepijn een (relatieve) contraindicatie.
Een groot voordeel van de koperspiralen is voor sommige vrouwen dat het geen hormonen bevat en dat ze hun eigen cyclus houden.

Intra-uterien hormoonafgevend systeem
Het Mirena IUD geeft ongeveer 20μg levonorgestrel per dag af. De mirena is afgeleid van de Nova T, alleen is
de koper arm vervangen door een hormoondepot. Het frame is T-vormig en net zo lang als breed (32 mm).
Het inbrengen in de baarmoeder vindt plaats met een speciale inserter. Door de continue intra-uteriene afgifte van levonorgestrel ontstaan effecten op het cervixslijm en het endometium. Door indikking van het cervixslijm wordt de spermapassage bemoeilijkt.
Mirena is geschikt voor alle vrouwen, ook voor nullipara. Inbrengen tijdens tweede of derde dag van de menstruatie, net als bij de cu-IUD heeft de voorkeur. Het bloedings-patroon verandert net als bij de andere progesteron methoden.

De mirena kan vijf jaar blijven zitten. Het middel is even betrouwbaar als sterilisatie of nog veiliger. Treedt er toch zwangerschap op, dan is deze in een derde van de gevallen extra-uterien.